Πολύ επικό για να το χάσω - Αύγουστος 2026

το ChatGPT ορίζει : FOMO (Fear of Missing Out) είναι ο φόβος ή το άγχος ότι χάνουμε σημαντικές εμπειρίες, ευκαιρίες, κοινωνικές δραστηριότητες ή πληροφορίες στις οποίες συμμετέχουν ή έχουν πρόσβαση άλλοι άνθρωποι.

Καλοκαίρι 2026 και πήξιμο στο κινητό πιο πολύ από ποτέ. Όποια ευκαιρία έχω να μην πραγματοποιώ εγκεφαλικές συνάψεις την αδράζω. Και φαίνεται να έχει πιάσει.

Μέσα σε μία μία θύελλα ανίας, ανάγκης για λίγο "τίποτα", άγχους ότι ξεφλουδίζω αργά κι ανεπανόρθωτα τον μετωπιαίο μου λοβό και πολύχρωμων, γρηγορότατων εναλλαγών στις οθόνες που συναντώ ολημερίς, ο Κρίστοφερ Νόλαν έβγαλε την Οδύσσεια.

Ουδέν σχόλιο κριτικού περιεχομένου για την ταινία, μόνο σκέψεις:

Δεν υπάρχει περίπτωση να ήμουν στη θέση του Οδυσσέα και να προσπαθούσα να γυρίσω στην Ιθάκη μετά από είκοσι χρόνια. Όχι μόνο επειδή εδώ κουράστηκα με την τρίωρή μου δέσμευση στο σινεμά (ελαφρύ σχόλιο κριτικού περιεχομένου για την ταινία), αλλά επειδή δεν θα άντεχα το FOMO με το οποίο θα συνοδευόταν η επιστροφή μου μετά από τόσο καιρό. Γιατί, ας τα λέμε κι αυτά, και ο Όμηρος και ο Νόλαν δείχνουν λίγο τα πράγματα σαν όλοι οι άλλοι να χάνουν τις φοβερές περιπέτειες του Οδυσσέα έτσι που τον περιμένουν ντε και καλά.

Για να σκεφτούμε όμως πόσα έχει χάσει ο Οδυσσέας. Δεν μιλάω για την παιδική ηλικία και την εφηβεία του γιου του, ούτε καν για τον έρωτά του με τη γυναίκα του.

Πόσα inside jokes για τους μνηστήρες δεν θα έπιανε μεταξύ Εύμαιου-Τηλέμαχου;

Πόσες αναφορές σε memes για τον αποτυχημένο γάμο του Μενέλαου και της Ελένης δεν θα καταλάβαινε;

Πόσα από τα τραγούδια του Τράβις Σκοτ δεν θα είχε ξανακούσει ποτέ στα καπηλειά που οι φίλοι του θα απήγγειλαν μεθυσμένοι;

Η Οδύσσεια σαν ιστορία εστιάζει αρκετά σε ένα "πάγωμα" της ζωής που άφησε ο Οδυσσέας πίσω του και αυτό είναι πιο μη ρεαλιστικό από κάθε Σκύλλα και κάθε Χάρυβδη. Σχεδόν τίποτα δεν προχώρησε στο πλαίσιο της προσμονής του. Σαν ότι ο Οδυσσέας επέστρεψε και έκατσε μετά να μάθει στους Ιθακιώτες αυτός ανέκδοτα για τον τυφλωμένο Κύκλωπα και υπονοούμενα για την Καλυψώ· αυτοί είκοσι χρόνια δεν είχανε δικά τους.

Το FOMO είναι μία πραγματικότητα - σίγουρα της εποχής, μάλλον και παλαιότερων (παρά τις παραπλανητικές αφηγήσεις διαφόρων Ομήρων...) - η οποία τσούζει. Ο "φόβος ότι θα χάσω κάτι", "ότι θα μείνω εκτός" μου μοιάζει αναπόφευκτος σε συνθήκες που μαθαίνουμε σε αυξανόμενο βαθμό ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα και με μεγάλη ευκολία και τα κάνουν και άλλοι και οι άλλοι είναι όλο και περισσότεροι όσο ασχολούμαστε με τα σόσιαλ και η συνειδητοποίηση αυτή δεν συμβαίνει στιγμιαία, μα ακατάπαυστα-συγχεόμενα-συγχυζόμενα-

συνέχεια.

Αυτό που βρίσκω εντυπωσιακό είναι η ακρίβεια της ερμηνείας "χάνω κάτι". Γιατί και η ίδια πολλές φορές έχω βρεθεί κάπου απλά για να μην λείπω, χωρίς να απολαμβάνω ή να με ενδιαφέρει και τόσο το περιεχόμενο της συνθήκης. Άρα, η ερώτηση είναι "κέρδισα κάτι;".

Όχι, γιατί το FOMO αφορά απλά στο να μην χάσω. Και εκεί μπορεί να δημιουργηθούν παρεξηγήσεις.

Άλλη περίπτωση ερμηνείας του "χάνω κάτι" είναι όπως ανέφερα το "μένω εκτός".

Μα πόσο συχνά πάω κάπου απλά για να μη δεν πάω και ως συνέχεια της έλλειψης απόλαυσης και ενδαφέροντος μένω αμμέτοχη. Άρα, ήμουν άραγε "εντός"; Μπα.

Λέτε να κάνω λάθος το FOMO εγώ;

Ας εξετάσουμε και άλλη πλευρά:

Φυσικά μπορεί να υφίσταται και το FOMO που θα νιώσουν οι Ιθακιώτες σαν ακούσουν τις ιστορίες του Οδυσσέα, δεν το αναιρώ. Φαντάσου να θες να ξεσκάσεις από μία κακή μέρα και να ακούς, όσο πίνεις το κρασί σου, τον τυπά με το σφυρί να φωνάζει τι γαμάτος που είναι ο Οδυσσέας και πόσα έχει καταφέρει. Ενώ εσύ, που ήσουν και συμμαθητής με τον εν λόγω πετυχημένο, δεν έχεις φύγει ποτέ από το νησί, η γυναίκα σου πιθανώς σε απατάει και εδώ που είσαι και ούτε ο σκύλος σου δεν σε περιμένει όταν γυρνάς από το ψάρεμα.

Και κάπως έτσι γυρίζει η σκέψη και λες μωρέ μήπως ήταν καλή ευκαιρία ο Τρωικός τελικά; Μήπως έχασα που δεν διακινδύνευσα τη ζωή μου για τα κουσούρια του Αγαμέμνονα;

Σε διαφορετικές περιπτώσεις του FOMO, κοινό στοιχείο είναι η σύγκριση.

Αν έδινα μία πιο αναλυτική ερμηνεία στον όρο θα προσέθετα:

Fear of missing out -on something someone else isn't (missing out on)

Γιατί δυσκολότερα φοβάμαι να χάσω ένα πάρτι αν δεν ξέρω κανένα άτομο που θα βρίσκεται εκεί, και σπανιότερα αισθάνομαι ότι δεν θέλω να μείνω εκτός αστείων από άσχετες παρέες που δεν θα ξανασυναστραφώ. Ο φόβος έγκειται στο να απουσιάζω μελλοντικά από το αφήγημα στο οποίο άλλοι γνωστοί μου θα είναι εκεί, στο να μην μπορώ να το ακολουθήσω.

Φοβάμαι ότι χάνω ευκαιρίες στη δουλειά μου, επειδή βλέπω άλλα άτομα να τις αξιοποιούν. Φοβάμαι ότι δεν έχω αρκετές ασχολίες, γιατί βλέπω τόσα άτομα να ασχολούνται με το κάθε τι.

Υπάρχει μία αναλογία, ένα "σε σχέση με...". Σαν να λες στη μαμά σου ότι όλη η τάξη έγραψε κάτω από τη βάση, οπότε το δικό σου 15 είναι οκέι. Το FOMO χρειάζεται context. Και το context αυτό τείνει να έχει μάλλον ποσοτικό, παρά ποιοτικό χαρακτήρα στην πραγματικότητα των πολύχρωμων, γρηγορότατων εναλλαγών που λέγαμε.

Η σύγκριση είναι τελείως άνιση· και το παράδειγμα της Οδύσσειας δεν βοηθάει.

Εγώ, η μία, συγκρίνομαι με εκατοντάδες περιπτώσεις ανθρώπων τη μέρα απλά ανοίγοντας το ίνσταγκραμ. Και από ένα πράγμα να προβάλλει το κάθε άτομο, εγώ αναπόφευκτα νιώθω ότι χάνω εκατοντάδες- απευθείας.

Στην περίπτωση του γαμάτου Οδυσσέα βεβαίως, όλο το βασίλειο είναι στο πόδι να περιμένει τον χαμένο. Η σύγκριση μεταξύ πολλών-ενός φαίνεται σχεδόν άνιση με τους αντίθετους όρους.

Και κάπως έτσι, συγκριτικά (!), ακούγεται λιγότερο απίθανη η ιστορία με τους Λαιστρυγόνες.

Η τελική μου ερώτηση είναι: 

Τι θα γινόταν αν ήμουν ένας πιο ρεαλιστικός Οδυσσέας και γυρνούσα σπίτι μετά από είκοσι χρόνια, οι φίλοι μου είχαν άλλους καλούς φίλους, η γυναίκα μου και ο γιος μου είχαν ζήσει μία ολόκληρη ζωή χωρίς εμένα, ο μισός πληθυσμός του νησιού ήταν άνθρωποι που γεννήθηκαν αφού έφυγα και εγώ δεν με έβρισκα πουθενά μέσα στην πραγματικότητα όλων αυτών;

Μάλλον θα είχα επιστρέψει σε μία Ιθάκη διαφορετική εκείνης που προόριζα. Σίγουρα θα είχα επιστρέψει διαφορετικός εκείνου που ήμουν όταν έφυγα. 

Εκεί μοιάζουν να σπάνε τα δεσμά της συσχέτισης και της όποιας ιεραρχίας αυτή συμπεριλαμβάνει

και αυτό το βρίσκω απελευθερωτικό.