Ένα πρωτότυπο κείμενο - Οκτώβριος 2025

Το αποψινό κείμενο αφορά στη διαδεδομένη άποψη/ δήλωση πως «Δεν υπάρχει παρθενογένεση».

Περνάω χωρίς εισαγωγές στην αντεπίθεση και χρωματίζω μία διαφορετική πλευρά της ίδιας εικόνας: Τι και αν «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά παρθενογένεση» ;

Η τέχνη είναι το καυτό θέμα αυτού του μπλογκ και δεν θα το καθυστερήσω αυτή τη φορά.

Μία θεατρική ερμηνεία μπορεί να επαναληφθεί επακριβώς;

Ένα μουσικό όργανο μπορεί να παιχτεί κάθε φορά με τον ίδιο τρόπο;

Ένα ακρυλικό χρώμα θα έχει την ολόιδια απόχρωση σε δύο διαφορετικές στιγμές; - Ακόμα και το μολύβι δεν θα πατηθεί στο χαρτί με όμοια πίεση δύο φορές.

Αρχίζω τον στοχασμό μου χαράζοντας έναν άξονα που χωρίζει το σωματικό-ανθρώπινο από το μη σωματικό-ανθρώπινο στοιχείο. [χωρίς να σημαίνει ότι διαφοροποιώ την αντιμετώπισή τους- απλά οργανώνω]

Μη Σωματικό-Ανθρώπινο: Είμαι σίγουρη πως με τη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας μπορεί εύκολα να επαναληφθεί μια απόχρωση και μια ηχητική συχνότητα, διάρκεια, ακόμα και να δημιουργηθεί μία εικονική θεατρική σκηνή όπου κάθε ερμηνεία μένει απαράλλαχτη στον χρόνο (κράτα το αυτό). Οι δυνατότητες αυτές είναι αδιάσπαστο μέρος της πραγματικότητας κατά τη γνώμη μου και δεν χρήζουν λιγότερης σημασίας όταν συζητάμε (ή μονολογούμε) σχετικά με την τέχνη.

Η τέχνη που γίνεται με χρήση τεχνολογίας είναι και πάλι έργο του ανθρώπου, όχι της τεχνολογίας. Η τεχνολογία είναι επίσης έργο του ανθρώπου, άρα ο άνθρωπος κατάφερε να «νικήσει» την ανικανότητά του να επαναλαμβάνει καθαυτή την τέχνη του, μέσω της τεχνολογίας.

Μμ.. ή και όχι.

Σωματικό-Ανθρώπινο στοιχείο: Ξέρουμε για το πως δεν υπάρχουν δύο ολόιδιοι άνθρωποι, δεν θα ασχοληθώ περαιτέρω με αυτό. Είναι όμως και που δεν υπάρχει ένας άνθρωπος ξανά στην ολόιδια μορφή που υπήρξε μόλις και μόλις και μόλις και μόλις…

Με ταξιδεύει αυτή η σκέψη παρόλο που δεν αποτελεί κάποια μαγική υπόθεση ή κάποιο συμπέρασμα του αχαλίνωτα περιπλανώμενου μυαλού μου (!). Η συγκίνησή μου για την μοναδικότητα του κόσμου από στιγμή σε στιγμή οφείλεται ακριβώς στην απλότητα αυτής της ιδέας, στο ότι περιγράφει μία ειλικρινά απτή πραγματικότητα. Η τέχνη που δημιουργείται από το σώμα του ανθρώπου είναι προϊόν της μοναδικότητάς του σε έναν συγκεκριμένο χρόνο. Φυσικά και -ευτυχώς- ο άνθρωπος μπορεί να επαναδημιουργήσει. Και μάλλον απεριόριστα.

Δεν βλέπω την τέχνη σαν παύση από τη ζωή- σαν να συμβαίνει έξω και γύρω από τις γραμμές- ούτε με ανώτερο ούτε με κατώτερο τρόπο. Είναι μέρος του βίου. Δεν τίθεται ζήτημα τελειότητας, ίσως απλά πραγμάτωσης. Μου αρέσει να το σκέφτομαι σαν ένα τρεχούμενο προσωπικό σάουντρακ του καθένα μας που επενδύει την ύπαρξή μας στον χρόνο και αλληλεπιδρά με αυτήν (την νοηματοδοτεί και νοηματοδοτείται από αυτήν).

Επιστρέφω στα ψηφιακά μέσα για να δώσω ένα παράδειγμα. Η «εικονική θεατρική σκηνή όπου κάθε ερμηνεία μένει απαράλλαχτη στον χρόνο» μπορούμε να πούμε ότι περιγράφει σε κάποιο επίπεδο την τέχνη του κινηματογράφου. Η ερμηνεία γίνεται μία φορά, καταγράφεται και αναπαράγεται. Ολόιδια. Ούτε καν αλλοιώνεται το φιλμ πια για να πεις ότι χαλάει η εικόνα (!).

Εκεί ακριβώς καρφώνω μία κόκκινη πινέζα⋅ δεν πιστεύω ότι υπάρχει περίπτωση ένας άνθρωπος- συμπεριλαμβανομένων και των συμμετεχόντων στην δημιουργική διαδικασία- να δει μία ταινία δύο φορές και η αλληλεπίδρασή του με το έργο να είναι η ίδια, η αντίληψη να είναι ίδια, η αίσθηση να είναι η ίδια.

Τώρα κατανοώ ότι φαίνεται σαν να έχω απομακρυνθεί από το θέμα. Η λέξη «παρθενογένεση» αφορά στην ίδια τη δημιουργία, την «παραγωγή» ίσως, και εγώ αναφέρομαι και σε μεταγενέστερα στάδια της (ή και όχι, βέβαια). Όμως, αυτό που θέλω να πω είναι, μήπως τελικά η πρόταση «Δεν υπάρχει παρθενογένεση στην τέχνη» να αδικεί την εσωτερική πρόθεση του ανθρώπου που κάνει τέχνη, να παρουσιάζει την τέχνη σαν κάτι συγκρίσιμο και με την ανακύκλωσή της ως άποψη/ δήλωση να δημιουργεί τελικά και έναν φόβο; Λες και αρνούμαστε την μοναδικότητα μας ως άνθρωποι- πρέπει να πασχίσουμε για να φτιάξουμε κάτι ιδιαίτερο.

Και δε λέω, ξέρω πολύ καλά ποιο φαινόμενο επιδιώκεται να περιγραφεί μέσω του «Δεν υπάρχει παρθενογένεση στην τέχνη». Απλώς πιστεύω πως το πρόβλημα δεν είναι ο κορεσμός, ότι μας έχουν προλάβει κάποιοι, ότι υπάρχει εξάντληση πρωτοτυπίας. Η αυθεντικότητα είναι αέναη.

Ίσως να είναι ευχή και κατάρα. Ο άνθρωπος μέσα στην εξέλιξη του έχει πολεμήσει και εξακολουθεί να πολεμά την μοναδικότητα του, όμως παραδόξως δεν μπορεί να απαλλαχθεί από αυτήν.

Ευτυχώς υπάρχει πάντα η παράμετρος του χρόνου, της κίνησης, της αλλαγής. Ευτυχώς είμαστε αναλώσιμοι.

Τώρα ξαναδιάβασε αυτό το κείμενο και θα δεις ότι δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο.