Η Εποχή της Καντάδας - Σεπτέμβριος 2026

Ήρθα σε επαφή με τη φράση "η εποχή της καντάδας" πριν ένα-δυό μήνες, στα σόσιαλ. Συγκεκριμένα επρόκειτο για ένα αρκετά εσθέτικ ποστ, στο οποίο απεικονιζόταν ένας λευκός τοίχος σε κάποιο ελληνικό νησί με μία βουκαμβίλια να πέφτει πάνω του, μπλε παραθυράκι στο πλάι και τραπεζάκι μπροστά για τα τυπικά.

Στον τοίχο ήταν γραμμένη η φράση "Μακάρι να ζούσα στην εποχή της καντάδας" και στο caption αυτή συμπληρωνόταν με το "...και όχι του story react". Ο ήχος του ποστ δεν θα μπορούσε να ήταν άλλος από το "Πόσο λυπάμαι".

Η εξιδανίκευση του παρελθόντος ως φαινόμενο μου είναι αρκετά γνώριμη, τόσο από άτομα που αναπολούν καιρούς που πράγματι έζησαν, όπως και από ανθρώπους που μοιάζει να νοσταλγούν περιόδους εκτός των δικών τους καιρών. Αλίμονο, έχω περάσεις φάσεις "κολλήματος" με τα 70s, τα 80s, τα 90s, και μάλιστα χρονολογικά! Ντύσιμο, ταινίες, μουσικές, βαψίματα: όλα στο κλίμα της εκάστοτε εποχής- ήταν αποκάλυψη για εμένα ως έφηβη ο κόσμος του παρελθόντος, του "πριν από εμένα".

Κατανοώ πως δίνει προοπτική η ενασχόληση με μία βιωματικά άγνωστη εποχή. Έχει κάτι από τη φροντίδα των αρχαιολόγων για τα ερείπια, ίσως ακόμη και από το δέος τους για το κατ' ουσία παρηκμασμένο. Και ασφαλώς, έχει μία μεγαλύτερη βαρύτητα η ενασχόληση με μία βιωματικά γνωστή εποχή. Πόση συναισθηματική φόρτιση χωράνε οι αναμνήσεις, πόσο παρηγορητικά ή τραυματικά μπορούν και λειτουργούν!

Μόνο σεβασμό μπορώ να εκφράσω για την ανθρώπινη τάση να νοσταλγεί τα ανθρώπινα περασμένα. Οι απόψεις μου πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα περισσεύουν σε αυτό το κείμενο, το οποίο έχει άλλη θεματική.

Γιατί η φράση-δήλωση "μακάρι να ζούσα στην εποχή της καντάδας (και όχι του story react)" ΔΕΝ ανήκει στο φαινόμενο το οποίο μόλις περιέγραψα.

Ανήκει σε ένα πολύ πιο ενοχλητικό φαινόμενο. Ένα φαινόμενο που μου θυμίζει τον πρήξα καλεσμένο με την περίεργη και δυνατή φωνή, που καλούν κάθε τόσο οι γονείς σου και προσπαθείς να μην συναναστραφείς.

Αυτό είναι το φαινόμενο της -μάλλον ακούσιας- γενίκευσης και επιλεκτικής συμπερίληψης πληροφοριών με αποτέλεσμα την κατασκευή υποτιθέμενων ιδανικών.

Οι ταχύτητες επικοινωνίας είναι εκτός ελέγχου και η πληροφορία είναι ατελείωτη. Συμφωνώ πως μιλάμε για "βομβαρδισμό" δεδομένων. Και πιο πολύ από ποτέ θεωρώ πως δεν έχουμε ιδέα τι ισχύει και τι όχι. Πέρα από τις μαμάδες μας που βλέπουν μωρά να μιλάνε στο TikTok και απορούν έστω για λίγο, πέρα από την όποια προπαγάνδα που δεν μπορεί παρά να συνοδεύει τα social media από τις απαρχές τους, πέρα από τους αλγορίθμους, τον εθισμό, τα ψεύτικα προφίλ, τα φίλτρα, τις διαφημίσεις,

η γνώση ως γνώση αλλάζει, έχει αλλάξει ήδη,

η έννοιά της αναπλάθεται, αναδιαμορφώνεται -ΔΕΝ χαλάει απαραίτητα, ΔΕΝ σαπίζει-

όμως διευρύνεται και συμπεριλαμβάνει όλο και περισσότερες διαστάσεις.

Και νομίζω ότι

το τι ξέρουμε και το τι δεν ξέρουμε απέχουν μεταξύ τους όλο και λιγότερο. Γιατί φαίνεται να τα ξέρουμε όλα, όμως αυτή η αίσθηση ακριβώς πολύ συχνά μας παραπλανεί, οδηγώντας μας πιο κοντά στην "ανιδεότητα".

Η φράση "μακάρι να ζούσα στην εποχή της καντάδας" δεν είναι ούτε παραπλανητική, ούτε μοχθηρή με κάποιον τρόπο. Είναι απλά χαζή. Κούφια. Σημαίνει το τίποτα.

Αυτό με ενοχλεί.

Δεν ξέρω ποια είναι η εποχή της καντάδας και δεν την έχω ακούσει ή διαβάσει.

Δεν ξέρω πού τοποθετείται χρονικά ή γεωγραφικά.

Είναι μία γενίκευση- μπορώ κάλλιστα να την αναλύσω σπασικλίστικα και να πω ότι οι καντάδες εμφανίζονται διστακτικά από την αρχαιότητα με ωραιότατη ακμή κατά τον Μεσαίωνα σε Ιταλία και Γαλλία, μέχρι να φτάσουν στην Ελλάδα του 20ου αιώνα (που προφανώς κατά εκεί το πάμε).

Γιατί δεν χαρακτηρίζουμε το 1300 ως "εποχή της καντάδας";

Και ακόμα καλύτερα, γιατί δεν θα θέλαμε να ζήσουμε εκεί, αντί της εποχής του story react;

Και εφόσον πληροί όλα τα εσθέτικ κομφόρ της εποχής του story react και μάλιστα στο ίνσταγκραμ αναρτήθηκε (!) τι λέμε με αυτή τη φράση τέλος πάντων;

Δεν λέμε σίγουρα ότι θέλουμε να μας κάνουν καντάδες. Λέμε "κάντε μας like".

Αλλά πάλι ξεφεύγω με τα σχόλιά μου και ξεχνάω ότι ούτε αυτό συζητάω.

Αυτό που φοβάμαι και μόνο να φανταστώ μπορώ είναι ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερη αναγνώριση της πραγματικότητας ότι δεν υφίσταται "η εποχή της καντάδας". Είναι απλά κάτι-

κάτι που ακούγεται ωραίο.

Γιατί είναι και λίγο ακραίο, και το μυαλό το ψάχνει το δίπολο: η εποχή μας έχει σαπίλα και το ξέρουμε επειδή τη ζούμε, οπότε θα "αποζητήσουμε" μία άααλλλη εποχή.

Και αυτό αρκεί.

Και παίρνουμε και ένα μοναδικό όμως καλόγουστο χαρακτηριστικό για να αποδώσουμε στην υποτιθέμενη αυτή εποχή, και έτσι έχουμε "την εποχή της καντάδας".

Και αυτό επίσης αρκεί.

Ιδού το ιδανικό μας για σήμερα.

Λείπει η περιπλοκότητα της πραγματικότητας. Έχουμε να κάνουμε με το "μια φορά κι έναν καιρό (-μην το ψάχνεις)".

Είναι εύκολη σκέψη. Είναι λογικό να ακούγεται ωραία. Αλλά ζούμε στην εποχή που η γνώση αλλάζει, που η γνώση εμπλουτίζεται. Το μυαλό μας μπορεί να φτάσει πολύυυ πιο μακριά από την εποχή της καντάδας.

Φυσικά το ποστ που συζητώ και η φράση αυτή δεν είναι παρά μία περίπτωση και ένα παράδειγμα-ερέθισμα για να βασίσω τις σκέψεις μου. Δεν έχω κάτι με τις καντάδες και το aesthetic culture καθαυτό. Απλώς εντυπωσιάζομαι (αρνητικά) από το πώς μπορεί η αλληλεπίδραση της ψεύτικης γνώσης με την ανάγκη για προβολή και αποδοχή να κατασκευάσει ένα ωραιότατο περιτύλιγμα που να θυμίζει όλως ειρωνικώς μία επανάσταση ενάντια στην προβολή με πρόσχημα τη γνώση.

Ένα περιτύλιγμα που μοιάζει να είναι κάτι, σαν να το φτιάξαμε για να δούμε πώς θα ήταν αν ήταν κάτι.

μία μακέτα;

ή ακόμα

μία εικόνα, ένα ποντκαστ που φτιάχνει το AI όταν του το ζητάς;

αυτά υπάρχουν; είναι κάτι; τι είναι;

Δεν με νοιάζει να ζω στην "εποχή του στόρι ριάκτ",

μόνο

θέλω να ελπίζω ότι δεν ζω στην εποχή που κάνουμε στόρι ριάκτ στη φράση "μακάρι να ζούσα στην εποχή της καντάδας και όχι του story react".