Μουσική στα αυτιά μου (Music to my Ears)- Ιούλιος 2025

Αναδρομή στις χρυσές εποχές της ζωής μου όταν ανακάλυψα το YouTube: ως νέα χρήστης ό,τι νέο υλικό συναντούσα οφειλόταν στη λίστα με τα προτεινόμενα. Όσο χρησιμοποιούσα την ιστοσελίδα, τα προτεινόμενά μου γίνονταν όλο και πιο στοχευμένα·  σαν το YouTube να ήταν στο μυαλό μου.

Αργότερα, στο δημοτικό ή το γυμνάσιο, είχα έρθει σε επαφή με την επιχειρηματολογία ενάντια του facebook (από τις λιγότερο παθιασμένες τοποθετήσεις που έχω ακούσει)από κάποιον καθηγητή ή καθηγήτρια, που παρουσίασε την συγκεκριμένη πλατφόρμα με έναν ίσως προφανή τρόπο, που τότε όμως μου φάνηκε ιδιαίτερα ενδιαφέρων. Περιέγραφε έναν χώρο όπου άνθρωποι με παρόμοιες απόψεις «ακολουθούμε» ο ένας τον άλλον, έπειτα διαβάζουμε τις μεταξύ μας αναρτήσεις- οι οποίες προφανώς είναι επίσης παρόμοιες- και τελικά χαρούμενοι νιώθουμε επιβεβαιωμένοι- και (εγώ προσθέτω) μέχρι εκεί.

Φτάνοντας στο σήμερα, δεν είμαι σε θέση ακόμα να πω ότι είμαι καλή οδηγός αυτοκινήτου, αλλά σίγουρα δεν είμαι η καλύτερη συνοδηγός. Συνειδητοποιώ πολύ αργά ότι έπρεπε να είχαμε στρίψει, μπορεί να μην έχω παρακολουθήσει καν σε ποια περιοχή είμαστε, δεν μπορώ να καταλάβω πάντα τις οδηγίες του GPS και καθυστερώ πάρα πολύ να αποφασίσω ποιο τραγούδι να επιλέξω στο Spotify.

Σε μία τέτοια περίπτωση κωλύματος στο Spotify ως συνοδηγός, φέτος το καλοκαίρι, η σκέψη μου καθάρισε: πόσο καιρό έχω να μην ξέρω ποιο τραγούδι θα είναι το επόμενο. Με την καθιέρωση εφαρμογών όπως το Spotify, έχει εξαλείψει για εμένα η συνήθεια του ραδίου και των cd (ακόμα και του YouTube!), όπου οι επιλογές ακρόασης είναι περιορισμένες (δεν ισχύει για το YouTube). Φυσικά χρησιμοποιώ την λειτουργία της Τυχαίας Αναπαραγωγής, όμως ακόμα και αυτή είναι βασισμένη στις δικές μου προτιμήσεις εδώ και κάμποσο καιρό· υπάρχει μία ανακύκλωση είδους, ύφους, η οποία πλέον ξεπερνάει τη λειτουργία των «προτεινόμενων» του YouTube πριν δέκα χρόνια. Δεν ακούγονται πάντα τα ίδια τραγούδια, ακούγονται όμως παρόμοια. Βέβαια, αυτό συμβαίνει πάνω-κάτω και στο ράδιο, δεδομένου ότι οι σταθμοί και οι εκπομπές συνήθως επιλέγουν ένα συγκεκριμένο στυλ μουσικής.

Αυτό που με σόκαρε ήταν η εξής συνειδητοποίηση: όταν ένα κομμάτι δεν μου αρέσει, απλά το αλλάζω. Και αυτό μπορώ να το κάνω απεριόριστα.

Δεν υπάρχει όριο και, έτσι, κατά κύριο λόγο δεν ακούω «μουσική που δεν μου αρέσει». Ακριβώς όπως περιέγραψε ο/η καθηγητής/ καθηγήτρια για το facebook: δύσκολα έρχομαι σε επαφή με ήχους μη σύμφωνους με εμένα, δύσκολα διαβάζω κάποια ανάρτηση μη σύμφωνη με την άποψή μου, ή τα ενδιαφέροντά μου. Σε μεγάλο βαθμό τα ερεθίσματά μου είναι προσωποποιημένα. Προτεινόμενες ταινίες και σειρές και προτεινόμενα τραγούδια και μουσικές, «προτάσεις για εσάς» στα ψώνια, στα νέα/ στις ειδήσεις.

Εδώ ακριβώς έγκειται το παραπάνω σχόλιό μου «μέχρι εκεί». Ο τρόπος αυτός να λειτουργούν τα πράγματα οδηγεί τη σκέψη μου σε ένα αδιέξοδο, κατά το οποίο για κάποιον λόγο δυσχεραίνεται (χωρίς να εμποδίζεται, βέβαια) η διαδικασία της προσωπικής εξέλιξης, και βασικά εννοώ της αλλαγής. Δεν το εννοώ πεσιμιστικά ή καταστροφολογικά και παραδέχομαι ότι ίσως παρουσιάζω τον συλλογισμό μου με έντονο τρόπο, όμως η αυτούσια σκέψη που θέλω να εκφράσω είναι πως

μου φαίνεται αξιοσημείωτο το φαινόμενο της αξιοποίησης του μεγάλου ελέγχου που διατίθεται -πχ. στην επιλογή μουσικής ακρόασης- για να μην πάμε και πολύ μακριά από αυτό που ήδη ξέρουμε.

(για μία ακόμη φορά αναφέρομαι κυρίως στον εαυτό μου ως ακροάτρια)

Αυτό δεν είναι ένα κείμενο κατά των social media, και ούτε έχω πρόθεση να εξετάσω κάποιο αίτιο για αυτό που περιγράφω. Αντιλαμβάνομαι αυτήν την νοοτροπία και ως δημιούργημα και ως «απολαβή» του ανθρώπου. Χρησιμοποιώ το συγκεκριμένο παράδειγμα για να πω πως παρατηρώ στη δική μου καθημερινότητα μία κουλτούρα περιστρεφόμενη από το άτομο, ακόμα και σε περιστάσεις που δεν φανταζόμουν τόσο εύκολα, όπως το πώς ακούω μουσική στο αυτοκίνητο. Παρατηρώ επίσης μία διάθεση αποφυγής του ξαφνιάσματος και της αντιπαράθεσης με τον εαυτό- και αναρωτιέμαι αν τελικά αυτή είναι μία στάση που μπορεί και να ««τσιγκλάει»» με τον τρόπο της το δημοκρατικό πνεύμα.

Δανειζόμενη μία αγγλική φράση, φροντίζω ό,τι ακούν τα αυτιά μου, να είναι μουσική για αυτά.